Przedszkole Społeczne

Przedszkole Społeczne 26lata tradycji

Pierwsze kroki w przedszkolu

Zbliża się wrzesień i nowa grupa dzieci znowu stanie   w obliczu problemu adaptacyjnego. Zawsze w takiej sytuacji rodzi się pytanie, jak pomóc tym wszystkim, których on dotyka. Chodzi tu zarówno o dzieci, jak i o rodziców, a może przede wszystkim o rodziców. Od ich postawy w dużej mierze zależy, jak będzie przebiegał proces przystosowawczy ich dzieci.

Okres przedszkolny miedzy 3 a 6 rokiem życia, jest bardzo ważny i charakterystyczny dla całego dzieciństwa. W tym przedziale następuje pełny i swobodny rozwój  osobowości dziecka. Zapisując dziecko do przedszkola  rodzice są  przekonani  że jest to korzystne dla jego rozwoju. Jednak, gdy dziecko po raz pierwszy pozostaje w przedszkolu po kilku dniach pojawiają się wątpliwości. Dziecko przez pierwsze dni pobytu w przedszkolu jest zdezorientowane, dotychczas otoczone miłością najbliższych, nagle znajduje się  w miejscu, gdzie wszystko jest obce, inne: pokoje, łazienka, zabawki, rytm dnia.  Nie wie z kim nawiązać bliższy kontakt  emocjonalny, jest wiele kolegów i dwie lub trzy osoby dorosłe.  Nie wie kto, będzie zaspakajał jego potrzeby, kto się nim zajmie.

Najczęściej maluchy przełamują swój lęk i próbują jakoś wytrzymać w nowym miejscu. W sali z innymi dziećmi czuja się raźniej, ale gdy jedno zaczyna płakać, pozostałe zaczynają szlochać. Część dzieci przystosowuje się dość szybko, u innych okres adaptacji trwa długo. Największe problemy z przystosowaniem się mają dzieci, które miały mało kontaktów z rówieśnikami. Reakcje dzieci w sytuacjach zagrożenia są bardzo różne. Może to być płacz, wycofanie się, pozorna akceptacja, zaburzenie funkcjonowania np. jąkanie, moczenie.

Jako wieloletni nauczyciel obserwuję, że rodzice  również, nie mogą poradzić sobie ze swoimi emocjami, uczuciami i troską o swoje dziecko. Warto przybliżyć zatem kilka aspektów, które pozwolą zrozumieć zachowanie w pierwszych tygodniach pobytu w przedszkolu. Proces adaptacji dziecka do nowego środowiska odbywa się we wszystkich sferach działania organizmu, a w szczególności fizjologiczno-biologicznej, emocjonalno-społecznej i poznawczej.

Ważnym regulatorem czynności organizmu jest ośrodkowy układ nerwowy, który u 3-latka jest delikatny i słaby. Nie jest jeszcze zdolny do odbierania dużej ilości bodźców, do dłuższego jednostajnego wysiłku, znoszenia ograniczeń. Jednak dziecko przychodzące do przedszkola w pierwszych dniach spotyka się z ilością różnorodnych bodźców materialnych i społecznych, oraz zmian dotyczących zaspokajania podstawowych potrzeb.

W sferze fizjologiczno-biologicznej doskonali się wiele jego funkcji, układów wewnętrznych, poprawia się sprawność fizyczna i motoryczna, lecz dziecko nadal jest mało odporne na zmęczenie, wysiłek fizyczny i hałas. W dalszym ciągu jest niezaradne życiowo, ma trudności w pokonywaniu przeszkód terenowych. Potrzebuje pomocy w wykonywaniu czynności związanych z samoobsługą. W domu 3- latek jest zdolny do zaspokajania swoich potrzeb fizjologicznych i czynności higienicznych, samodzielnie lub przy nieznacznym udziale dorosłych. Te umiejętności i nawyki są jeszcze niezbyt dobrze utrwalone. W grupie, mogą pojawić się trudności w ich wykonywaniu, co powoduje napięcia i uczucie niepewności. Troska o właściwa adaptację malucha do nowej dla niego sytuacji jest istotnym zadaniem dla nauczycieli, personelu przedszkola, a także rodziców i bliskich dziecka.

Przeszkodą w przystosowaniu się do pobytu w grupie jest  rozumienia przez 3-letnie dziecko pojęć czasu i przestrzeni. Nie zna ono i nie rozróżnia właściwie stosunków czasowych i przestrzennych. Poznaje upływ czasu na bazie własnych doświadczeń i działań. W znacznym stopniu nie rozumie wielu jego określeń słownych. Dlatego  mówienie dziecku, że  „przyjdę  później”, lub wyjaśnianie  płaczącym dzieciom, że „jesteś tu chwilę ”, nie uspokaja ich, ale stają się źródłem pytań „kiedy?” Niezrozumienie pojęcia czasu łączy się z nieznajomością przestrzeni, bardzo odmiennej niż domowa. To jest z pewnością kryterium do odczuwania przez wiele dzieci stanów zagubienia, bezradności, zachwiania poczucia bezpieczeństwa.

Sfera emocjonalna w wieku przedszkolnym pełni najważniejsza rolę, co oznacza że ma pierwszoplanowe znaczenie w procesie przystosowania. Do tej pory więź emocjonalna łącząca dziecko i matkę sprzyjała rozwijaniu się wielu potrzep psychicznych i poznawczych. Zatem  odczuwając bezpieczeństwa w przedszkolu , dziecko będzie się uczyło nowych rzeczy, będzie podejmowało nowe działania badawcze i sprawnościowe, chętniej nawiązywało kontakt z rówieśnikami i dorosłymi.
Często zachwianiem tego poczucia jest rozłąka z matką. To powoduje u malucha poczucie opuszczenia i zagrożenia. Proces przystosowania się do przedszkola może stać się dla dzieci sprawcą istotnych zmian w rozwoju jeżeli będzie przebiegał na miarę ich możliwości.  
Dlatego personel powinien stworzyć takie środowisko wychowawcze, które wzmocni emocje dziecka ponieważ trzylatek musi przystosować się do:

  • nowego dla niego otoczenia i wymagań związanych ze sposobami korzystania z urządzeń i zabawek sali,
  • przebywania w licznej grupie rówieśników,
  • wymagań stawianych w zakresie czynności samoobsługowych,
  • sposobu komunikowania się i odnoszenia się do rówieśników i dorosłych,
  • nowego trybu życia i rozkładu,
  • innej niż w rodzinie pozycji społecznej, w grupie rówieśników jest ono jedno z wielu.
Jak zatem pomóc maluchowi  i rodzicom przezwyciężyć te trudności, by wzbudzić w nim pozytywne emocje i przekonać, że panie w przedszkolu to przyjaciółki i osoby rozumiejące go tak jak mama. Jak działać, by pierwsze doświadczenia przebiegały w atmosferze bezpieczeństwa, spokoju, zrozumienia.

Oto kilka propozycji, które umożliwią dziecku pobyt w przedszkolu:
  • zadbajmy, by przedszkole nie kojarzyło się z pierwszym rozstaniem z rodzicami, zostaw je z innymi dorosłymi – w ten sposób maluch zrozumie, że ktoś po niego wróci,
  • w pierwszych dniach dobrze jest odbierać dziecko wcześniej, ponieważ małe dziecko ma inne poczucie czasu,
  • poinformujmy kto po niego będzie, mama , tata, babcia, że przyjdą np. po obiedzie, po poobiedniej bajce itp.,
  • jeżeli  nie przyjdziemy po nie wcześniej, bo jest to niemożliwe,  nie mówmy mu o tym, ponieważ będzie smutne, że nas nie ma;
  • składajmy obietnice, które jesteśmy w stanie wykonać;
  • opowiadajmy jak jest w przedszkolu , nastawiając je pozytywnie do tego miejsca. Omówmy zasady i powiedzmy co go czeka,
  • wprowadźmy stały rytm dnia
  • wdrażajmy dzieci do przestrzegania umów  i zasad,
  • pozwólmy dziecku samodzielnie załatwiać potrzeby fizjologiczne, myć ręce itp.,
  • pozwólmy dziecku zabrać do przedszkola ulubioną  zabawkę, będzie pomocna w trudnych chwilach,
  • przygotujmy wygodne ubranie,
  • pozwólmy wybrać do przedszkola kapcie, bluzę ręcznik, by te rzeczy były dla niego znane,
  • stosujmy krótkie pożegnania, można wejść do sali, wspólnie pobawić się z dzieckiem, a po chwili pożegnać się krótko i wyjść,
  • nie okazujmy własnych  lęków zostawiając je w przedszkolu, ponieważ  przekazujemy dziecku negatywne emocje. ;
  • zaufajmy kadrze przedszkola. 
Pierwszy kontakt dziecka z przedszkolem jest źródłem przykrych napięć emocjonalnych utrudniających im przystosowanie. Jednak przedszkole jest dobrym środowiskiem do uczenia malucha  niezależności i uspołecznienia. Kontakty z rówieśnikami uczą norm współżycia w grupie społecznej. Dziecko szybciej się do niego przystosuje                     i zniesie niedogodności życia zbiorowego, gdy będzie go postrzegało jako  bezpieczne oraz atrakcyjne dla siebie. Współpraca nauczyciela i rodziców w tych dniach będzie przyczyniała się do pozytywnego rozwoju dziecka i wyrobienia poczucia bezpieczeństwa.


Teresa Murawska

Więcej informacji  na temat adaptacji znajdziecie Państwo w  przedszkolnym Kąciku dla Rodziców.
 

© Przedszkole Społeczne w Milanówku 2018
CMS - Created by asis.pl WebDesign: good-site.pl
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.